Voor herstel, behoud en openstelling van de vleermuisbunker aan het Wassenaarse Slag

Juli 2017 Stichting Vleermuisbunker gaat verder
Nu de Vleermuisbunker na de sluiting van tien jaar weer open is voor rondleidingen zou de Stichting Vleermuisbunker Wassenaar op haar lauweren kunnen gaan rusten. Dat gaat niet gebeuren. Er blijft met het cultureel erfgoed van de Tweede Wereldoorlog in Wassenaar nog veel te doen.

Het bestuur is van samenstelling veranderd: Antoon Claassen en Robert van Lit traden terug. De ervaren gidsen Peter Sluimer, Ruud Ruis en Willem Marchee zijn toegereden. De stichting zal zich naast de blijvende zorg voor de Vleermuisbunker nu richten op andere bunkers in Wassenaar. Door een naamswijziging zal dat ook zichtbaar zijn. Het eerste doel, dat de stichting traditiegetrouw in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer zich stelt, is het verbeteren van de veiligheid en de toegankelijkheid, alsmede het behoud van het Bunkercomplex Rijksdorp (ook daar organiseert Staatsbosbeheer rondleidingen).

pastedGraphic
Mei 2017 De Vleermuisbunker weer open: Rondleidingen weer gestart

De vleermuisbunker, altijd weer verrassend en fascinerend
Onder een grauwe hemel en een gure regenvlaag heette boswachter Judith Hendriks afgelopen woensdag een select gezelschap welkom aan het Wassenaarse slag, waar Ad van der Zee het eerste informatiebord van de vleermuisbunker onthulde. Met het wegtrekken van de vlag waarop het door de Provincie Zuid-Holland en de Erfgoedtafel Atlantikwall ontwikkelde Atlantikwall-logo, sloot de consulent van het Erfgoedhuis Zuid-Holland het herstelwerk aan de bunker af. “De afgelopen vijf jaar is met grote inzet gewerkt”, onderstreepte Ad van der Zee die de twee belangrijke spelers, Stichting Vleermuisbunker Wassenaar en Staatsbosbeheer, prees voor hun inspanning. Laatstgenoemde gaf als eigenaar van de bunker de opdracht tot het herstel, terwijl de stichting een wezenlijke rol vervulde in de financiering ervan. En het logo? “Dat is met opzet uitnodigend,” legt Ad van der Zee uit. “Kom naar deze plek in de natuur en ga de uitdaging van een bezoek aan de bunker aan.”

Het gezelschap spoedde zich vervolgens door het duin en over de stevige balkenhouten trap naar de bunker die bescherming bood tegen de elementen, al was de bunker, zes meter onder het duin, met nauwelijks 8° Celcius niet bepaald warm te noemen. In de zomer van 2007 zag Staatsbosbeheer zich gedwongen de bunker voor het publiek te sluiten, gezien de ernstige scheurvorming. Naar aanleiding van vragen vanuit de Raad nam de voormalige wethouder Arie van der Lee het initiatief voor de oprichting van een stichting, waarvan hij de start met een gemeentelijke subsidie mogelijk maakte.

Scheurbestendig
Kees Neisingh, die zich verheugd toonde nu de finish bereikt is, memoreerde in enkele observaties de historie. “Nadat de gemeente de eerste zet gedaan had, besloot ZaBaWas de website van de stichting te financieren, waarmee de communicatie een aanvang nam. En met een bijdrage van het Rabobank Stimuleringsfonds konden we een bouwkundig onderzoek laten doen, inclusief een bestek laten opstellen.” Na deze voorbeeldige start haperde de machine even tot de provincie vijf jaar geleden een eerste substantiële subsidie verleende en de stichting daarmee Staatsbosbeheer in staats stelde om de opdracht te geven een begin te maken met het herstel. “Vandaag”, aldus Kees Neisingh, “is de cirkel rond. De bunker is scheurbestendig en de vrijwillige gidsen van Staatsbosbeheer staan te popelen om opnieuw hun stiel op te pakken en het publiek rond te leiden.” De stichtingsvoorzitter liet niet onvermeld, dat met het herstel zowel het onderkomen voor vijf vleermuissoorten gewaarborgd is, als het behoud van de bunker als onderdeel van de Atlantikwall, die ons herinnert aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Donker gangstelsel
Alvorens de aanwezigen aan hun rondgang door de bunker begonnen, dankte Jasper Kuipers, Regiohoofd Staatsbosbeheer Zuid-Holland, niet alleen Ad van der Zee en het Erfgoedhuis, dat de activiteiten rondom de bunker met raad en daad bijstond, maar ook voor de andere betrokkenen had hij een warm woord over. Tot slot nodigde hij over de hoofden van de aanwezigen het publiek uit voor een bezoek aan de bunker. “Altijd weer verrassend en fascinerend”, zo betoogde hij. Daarmee bleek hij niets teveel te zeggen, want vandaag was het geluk aan de zijde van de harde werkers: al snel vlogen enkele vleermuizen in het donkere gangenstelsel hen om de oren. Mocht u interesse hebben in een rondleiding, ga dan naar www.staatsbosbeheer.nl/vleermuisbunkerwassenaar en meldt u aan.


pastedGraphicAd van der Zee onthult het bord van de vleermuisbunker aan het Wassenaarse slag, geassisteerd door boswachter Judith Hendriks. Links. Kees Neisingh, voorzitter Stichting Vleermuisbunker Wassenaar. Foto. Antoon Claassen


pastedGraphic
Februari 2017 Het Werk Is Gedaan. Vleermuisbunker Opnieuw Open Voor Het Publiek
Antoon Claassen, 27 februari 2017

Wassenaar – “Wie had tien jaar geleden kunnen bevroeden, dat wij nu een punt kunnen zetten achter de opdracht die wij in 2007 op ons namen,” zegt Antoon Claassen gedecideerd. De secretaris van de Stichting Vleermuisbunker voegt eraan toe, dat het bestuur ook het afgelopen jaar de handen uit de mouwen heeft gestoken. “Niet zonder resultaat,” aldus de heer Claassen, “het werk is gedaan, zoals uit ons jaarverslag 2016 blijkt.”

Vleermuisbunker opnieuw open De opdracht, waarover Anton Claassen spreekt, is het opknappen van de Vleermuisbunker aan het Wassenaarse slag, nodig om het onderkomen van de vleermuizen ter plekke te kunnen behouden, de bunker als onderdeel van de Atlantikwall te kunnen presenteren en de bunker opnieuw permanent voor het publiek te kunnen openstellen. “In de zomer van 2007 moest Staatsbosbeheer, de eigenaar van de Vleermuisbunker, de publieksrondleidingen stil leggen, omdat zich grote scheuren in het plafond en enkele wanden vertoonden. Scheuren die op termijn ook het klimaat in de bunker zouden aantasten en daarmee het onderkomen van de vleermuizen bedreigen,” legt Antoon Claassen uit.

De stichting kon het herstelwerk ter hand nemen, dankzij de steun van velen, waaronder de Stichting Zabawas, het Rabo Stimuleringsfonds die een forse donatie deed en daarmee een bouwtechnisch onderzoek mogelijk maakte, de gemeente Wassenaar die bereid was hand- en spandiensten te verrichten en niet te vergeten de provincie Zuid-Holland. Laatstgenoemde tastte diep in de buidel, zodat de bouwvakkers aan het werk konden, gesteund door vrijwilligers die in natura hun bijdragen leverden. Het jaarverslag 2016 verhaalt met name over realisering van de laatste fase die in 2016 haar beslag kreeg – zie www.vleermuisbunker.nl.

“Ons rest nog de laatste financiële verantwoording af te wikkelen,” licht Antoon Claassen toe, “en een definitief besluit te nemen over de toekomst van de stichting: opheffen of een doorstart maken. Tenslotte ligt er nog een dankbare taak in het verschiet – het behoud van het Bunkercomplex Rijksdorp, dat sterk in verval raakt.”
PERSBERICHT: JAARVERSLAG 2016
Het werk is gedaan. Vleermuisbunker opnieuw open voor het publiek
 
“Wie had tien jaar geleden kunnen bevroeden, dat wij nu een punt kunnen zetten achter de opdracht die wij in 2007 op ons namen,” zegt Antoon Claassen gedecideerd. De secretaris van de Stichting Vleermuisbunker voegt eraan toe, dat het bestuur ook het afglopen jaar de handen uit de mouwen heeft gestoken. “Niet zonder resultaat,” aldus de heer Claassen, “het werk is gedaan, zoals uit ons jaarverslag 2016 blijkt.”
Klik voor het volledige persbericht…

13 februari 2014 - Klik op de afbeelding voor de film
film

schermafbeelding-2014-09-22-om-22.20.30 bron: website Vroege Vogels van de VARA.      Beluister de reportage

vleermuisbunker_monument
Herstel vleermuisbunker
Wethouder Leendert de Lange en gedeputeerde Han Weber van de Provincie Zuid-Holland gaven op donderdag het startsein voor het herstel van de Vleermuisbunker aan de Wassenaarse Slag. Wethouder De Lange overhandigde het speciale monumentenschildje voor Wassenaarse monumenten aan Stichting de Vleermuisbunker Wassenaar en Staatsbosbeheer. Gedeputeerde Weber stak als eerste de schop in de grond voor de werkzaamheden, die de bunker in 2015 weer toegankelijk maken voor publiek.
Gemeentelijk monument
Wethouder De Lange: ‘Ik ben blij dat de gemeente vorig jaar militair erfgoed heeft toegevoegd aan de gemeentelijke monumentenlijst. De Provincie Zuid-Holland heeft door de aanwijzing van de Vleermuisbunker als gemeentelijk monument subsidie kunnen geven als onderdeel van de erfgoedlijn Atlantikwall. Zo hebben we de Stichting Vleermuisbunker kunnen helpen met het verwezenlijken van hun doel: zorgen dat publiekexcursies in de bunker weer mogelijk zijn. Het is belangrijk om zowel onze geschiedenis als de natuur zichtbaar en beleefbaar maken. Bij het toegankelijk maken van de Vleermuisbunker is dan ook sprake van win-winsituatie.’
Erfgoedlijn Atlantikwall
Tot 2007 werden in de Vleermuisbunker aan de Wassenaarse slag wekelijks excursies gehouden. Honderden bezoekers werden jaarlijks meegenomen in een kilometers lang gangenstelsel, dat onderdeel uitmaakt van de Atlantikwall. In 2007 moest deze populaire excursie echter gestopt worden omdat een 50 meter lange scheur in het dak van een van de gangen was ontstaan. Daarmee was de veiligheid voor bezoekers niet meer gegarandeerd. Zeven jaar na dato is op initiatief van de Stichting Vleermuisbunker Wassenaar nieuwe aandacht gekomen voor het bunkerstelsel aan de Wassenaarseslag. Bij de gemeente Wassenaar deed de stichting een aanvraag voor een monumentale status van de bunker. Onlangs heeft de gemeente deze status aan de Vleermuisbunker Wassenaar toegekend. Ook stelde de provincie Zuid-Holland de Erfgoedlijn Atlantikwall vast. De Atlantikwall met daarin de bunkers is een van de zeven Erfgoedlijnen die de provincie heeft bepaald. Een erfgoedlijn is een lijn van monumenten. Een erfgoedlijn vertelt een kenmerkend verhaal, is gemeente en vaak regio-overstijgend, ligt in kroonjuwelen of topgebieden, dient meerdere opgaven op het gebied van groen, water of mobiliteit, heeft een recreatief potentieel en draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. De provincie stimuleert gebruik en herbestemming van ons Zuid-Hollands cultureel erfgoed omdat het hierdoor behouden kan blijven voor de toekomst. Daarmee kwam geld vrij om een herstelproject te financieren.
Vleermuispopulaties
Het herstel van het bunkerstelsel gaat in nauwe samenspraak tussen de Stichting Vleermuisbunker Wassenaar, Staatsbosbeheer, vleermuisdeskundige Haarsma en gerenommeerd architect Veldman, Rietbroek Smit. Het belang van deze bunker reikt immers verder dan alleen de cultuur-historische waarde en de mogelijkheid om bezoekers iets te vertellen over de Atlantikwall als geheel, en de rol van dit bunkerstelsel in het bijzonder. De gangen en ruimtes zijn ook van levensbelang voor een van de grootste populaties van de Meervleermuis in West-Europa. Bij de totstandkoming van het herstelplan zijn daarom zowel deskundigen op het gebied van vleermuizen als op het gebied van bunkers betrokken. Het herstelproject kenmerkt zich door een duidelijke keuze te maken voor een publiek en een reservaat deel. Kortom, een bijzonder project staat op het punt om te beginnen.